Osteoporoza dosłownie oznacza „porowatą kość”. Choroba ta wiąże się narastającą utratą masy kości przez obniżenie ilości wapnia w kościach. Osteoporoza w naszych czasach stała się szeroko rozpowszechnioną chorobą. W Niemczech, dla przykładu, jest około sześciu milionów chorych na osteoporozę: choroba dotyczy jednej trzeciej kobiet.


Co siedem minut, na przykład, kobieta w Niemczech doznaje złamania kręgu, a dwie trzecie z nich to kobiety po menopauzie. Większość nie wie, że przyczyną jest osteoporoza. Jest coś, co wie niewielu: 10 procent mężczyzn powyżej 60-tego roku życia również choruje na osteoporozę spowodowaną przez niezdrowy tryb życia i niezbilansowaną dietę oraz zwiększone spożycie alkoholu lub leków.

Osteoporoza jest chorobą podstępną. Jest schorzeniem cichym, postępującym subtelnie. Kości są osłabione przez utratę masy kostnej, aż nawet niewielkie naprężenie, takie jak przy niegroźnym upadku, może prowadzić do złamania. Złamania kręgów są prawie niezauważalne, co często prowadzi do zjawiska nazywanego wdowim garbem. Również kość udowa i promieniowa przedramienia są podatne na złamania powodowane przez osteoporozę. Często choroba jest diagnozowana dopiero wtedy, kiedy się to stanie. Jednak wtedy większość masy kości już zniknęła i nie można jej odbudować. Można tylko próbować zapobiegać dalszemu rozwojowi choroby. W zaawansowanych przypadkach osteoporozie towarzyszy silny ból pleców, a postawa wykazuje tendencję do pochylenia do przodu. Oprócz bólu wiele kobiet również cierpi z powodu zmiany wyglądu oraz rosnących problemów z poruszaniem się.

W chwili obecnej skutecznie leczymy pacjentów z osteoporozą przy pomocy biomechanicznej terapii Juvent. Pacjenci stają na delikatnie wibrującej platformie, która automatycznie dostosowuje się do użytkownika. Łagodne impulsy docierają do nawet najmniejszych mięśni i komórek kości, stymulując je i zachęcając do wzrostu. Przy tej metodzie pacjent nie odczuwa silnego trzęsienia, tylko lekkie wibracje przechodzące przez jego ciało.

Diagnoza

Osobista rozmowa zawsze jest pierwsza, przed jakimikolwiek nowoczesnymi badaniami, jako że w 90 procentach przypadków umożliwia ona postawienie względnie dokładnej diagnozy wstępnej. Konkretne pytania mogą pomóc to osiągnąć:

  • Kiedy zaczął się ten problem?
  • Kiedy pojawił się ból?
  • Czy ból jest zawsze taki sam, czy się zmienia?
  • Gdzie dokładnie umiejscowiony jest ból?
  • W którą stronę promieniuje?
  • Co powoduje nasilenie bólu?
  • Czy ból pojawia się, kiedy pacjent kaszle, kicha lub uciska?
  • Czy poprawia się, kiedy pacjent siada lub chodzi?


Dopiero wtedy przeprowadzane są określone badania przedmiotowe, na stojąco lub leżąco, co obejmuje również badanie czynności układu nerwowego.

Oprócz obszernej rozmowy, drugi filar diagnostyki stanowi obserwacja i badanie pacjenta. Lekarz patrzy na postawę pacjenta, kręgosłup, sposób, w jaki pacjent chodzi, na nogi i stopy. Dotyka kręgosłupa i mięśni, a także sprawdza mięśnie, odruchy i wrażliwość skóry.

Wszystkie te badania powinny być wykonywane przed zastosowaniem technik obrazowania, takich jak RTG, MRI czy TK.

Ta metoda diagnostyczna jest również jest znana jako rastrowa stereografia wideo (VRS) i pozwala na identyfikację deformacji kręgosłupa bez zdjęcia RTG. To jest ważne w przypadku dzieci cierpiących na skoliozę lub chorobę Scheuermanna, które wciąż rosną i które powinny być mierzone regularnie. Poza tym, ten zabieg może przedstawić kręgosłup w trzech wymiarach, w przeciwieństwie do innych metod obrazowania. Przy tej bezkontaktowej metodzie projektor rzuca równoległe linie pomiarowe na plecy, stosując białe światło, a kamera wideo przekazuje wzór do komputera. Specjalne oprogramowanie następnie konwertuje dane na obraz trójwymiarowy. Metoda ta również umożliwia symulację działania środków korekcyjnych na ekranie, aby ustalić metodę terapii, która najlepiej odpowiada danemu pacjentowi.

SEMG jest również rodzajem elektromiografii, przy czym „S” oznacza „Surface” („powierzchnia”). Przy tej metodzie lekarz nie używa igieł w celu pomiaru aktywności mięśni, ale po prostu przykleja elektrody do powierzchni skóry. Dodatkowo metoda ta nie mierzy aktywności pojedynczych włókien mięśniowych, jak EMG, ale pozwala na ocenę całego zakresu funkcji mięśnia i sytuacji w całej jego okolicy. Co więcej, w przeciwieństwie do EMG, zabieg ten jest całkowicie bezbolesny dla pacjenta.

Leczenie

To, co dzisiaj nazywamy fizjoterapią, jest niczym więcej, jak starą dobrą gimnastyką medyczną. Stosujemy ją nie tylko podczas pierwszego etapu leczenia lekkiego bólu, ale również łączymy ją z naszym interwencyjnym leczeniem bólu u pacjentów z silniejszym bólem na etapie ustępowania bólu. Kiedy ból jest wciąż ostry, fizjoterapia nie ma większego sensu, jako że – z jednej strony – fizjoterapeuta jest sfrustrowany, gdyż pacjenci ledwo są zdolni do wykonywania ćwiczeń z powodu odczuwanego przez nich bólu, a z drugiej strony, ponieważ pacjenci mogą często czuć się gorzej po terapii, niż przed nią. Fizjoterapia obejmuje zarówno ćwiczenia aktywne, aby wzmocnić mięśnie i poprawić koordynację ruchów, jak i metody bierne, które stosują bodźce fizyczne, takie jak ciepło, zimno, nacisk, prąd elektryczny i promieniowanie. Istnieje szeroki zakres różnych zabiegów, które stosują fizjoterapeuci.

Kiedy ćwiczenia rozciągające i wzmacniające nie osiągają pożądanych skutków, terapeuta stosuje różne techniki, aby zlikwidować punkty spustowe. Udowodniono, że leczenie akupunkturą lub metodą znaną pod nazwą „igłoterapia punktów spustowych” jest skuteczne. Punkty spustowe można także zlikwidować falami uderzeniowymi o niskiej dawce lub w sposób całkowicie manualny, uciskając rękoma lub patyczkiem. Osteopatyczna metoda „napięcie-przeciwnapięcie” jest również użyteczna. Część ciała jest popychana w bierny sposób przez terapeutę w pozycję, która jest najmniej bolesna i za każdym razem utrzymywana przez 90 sekund. W ten sposób receptory miotatyczne mięśni mają „ponownie się nauczyć”, jak osiągnąć zdrową równowagę, która następnie przeciwdziała pojawianiu się punktów spustowych.

Ta azjatycka metoda leczenia ma ponad 5 000 lat i opiera się na założeniu, że całe ciało jest połączone kanałami, które nazywają się meridianami. Wzdłuż tych meridianów przepływa Chi (lub Qi) – energia życiowa. Jeżeli ten przepływ energii ulegnie zaburzeniu lub zostanie zablokowany, ludzie źle się czują lub chorują. Tradycyjna medycyna chińska stosuje różne metody mające na celu przywrócenie tego przepływu energii życiowej. Oprócz ćwiczeń ruchowych, takich jak Qigong lub Taijiquan, oraz masaży takich jak Shiatsu lub Tuina, głównymi metodami są leki i akupunktura, w tym moksybucja (przypalanie punktów akupunktury). Akupunktura jest szczególnie skuteczna w walce z bólem pleców. Jeszcze niedawno medycyna konwencjonalna utrzymywała, że jej skutki musiały być zwyczajnym efektem placebo. W międzyczasie, jednakże, odkryto, że różne punkty wykorzystywane w akupunkturze zlokalizowane są w miejscach, gdzie naczynia i nerwy znajdują się szczególnie blisko powierzchni skóry i że skóra stawia w nich o wiele mniejszy opór. Zakłada się, że stymulacja, jakiej dostarczają igły, powoduje uwolnienie pewnych hormonów, które, przez impulsy elektryczne, z kolei hamują pewne substancje przekaźnikowe zwiększające ból. Ponadto jest bardzo prawdopodobne, że igły aktywują uwalnianie endorfin – neuroprzekaźników znoszących ból i poprawiających nastrój.

Ćwiczenia pilates zostały opracowane podczas I Wojny Światowej przez niemieckiego emigranta Josepha Huberta Pilatesa (1880 – 1967). Stosował je do treningu rannych żołnierzy internowanych w Wielkiej Brytanii. W 1923 roku wyemigrował do Nowego Jorku i otworzył swoje pierwsze studio ćwiczeń systemu pilates w budynku, w którym mieścił się Balet Miasta Nowy Jork. Studio szybko stało się mekką tancerzy, sportowców i gwiazd show businessu. Dzisiaj gwiazdy Hollywood, takie jak Madonna, Uma Thurman czy Brad Pitt święcie wierzą w tę wyrafinowaną mieszankę jogi, tańca, sztuk walki i kulturystyki. Inne ważne czynniki to rozciąganie mięśni i właściwe oddychanie. Ale pilates koncentruje się na pojęciu centrum. Opisuje ono cały układ mięśni otaczających kręgosłup, który jest szczególnie wzmacniany przez ćwiczenia systemu pilates. Pozytywne „skutki uboczne” to lepsza postawa, lepsza kondycja, lepsza koordynacja ruchów i zwiększona świadomość swojego ciała. Ćwiczenia pilates są zwykle wykonywane na podłodze, ale jest pięć klasycznych przyrządów, które ułatwiają – zwłaszcza początkującym – przyjmowanie różnych pozycji.

Stres może prowadzić do niewłaściwej postawy i w ten sposób do napięcia mięśni lub blokady stawów kręgosłupa. Metody relaksacji pomagają lepiej radzić sobie z zabieganym życiem codziennym i zapobiec takim problemom. Istnieje wiele różnych skutecznych metod relaksacji, takich jak trening autogenny, progresywny relaks mięśni lub ćwiczenia oddechowe. Połączenie metod, obejmujące zarówno trening mięśni, jak i relaksację (na przykład joga, pilates lub ćwiczenia gyrotonic) jest również pomocne w przypadkach bólu pleców.

Nasz układ nerwowy generuje mierzalne pola elektryczne i magnetyczne. Z tego powodu ludzkie ciało jest również podatne na pola magnetyczne, które używane są w celach leczniczych, np. w przypadkach napięcia mięśniowego. Stymulują one krążenie krwi i w ten sposób ułatwiają dostarczanie składników odżywczych.

Medyczny trening terapeutyczny jest częścią fizjoterapii. Służy przywracaniu zdolności poruszania się, która została upośledzona przez napięcie, po wystąpieniu przepukliny krążka międzykręgowego, a także w przypadkach osteoporozy oraz po operacjach i urazach. Poprawia się jednocześnie oddychanie, czynność układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i przemiana materii. Medyczny trening terapeutyczny wykorzystuje przyrządy, które wyraźnie różnią się od przyrządów zwykle stosowanych w klubach fitness. Z jednej strony pozwalają na bardzo specyficzny rodzaj treningu, a z drugiej – inne jest stopniowanie stosowanych ciężarów. Ćwiczenia izometryczne, wykorzystujące stały opór do zwiększenia siły mięśni, także są częścią MTT.